Plantago major

Algemeen

Doordat Weegbree het goed doet op een stikstofrijke grond en er goed tegen kan als er over wordt gelopen (het is een tredplant, de zaden worden o.a verspreid door er over te lopen) is het een van de meest succesvolle planten in Nederland. In de buurt van Grote (of Smalle) weegbree staan vaak Brandnetels. Het sap van Weegbree neutraliseert de jeuk die Brandnetels bij aanraking veroorzaken.  Grote weegbree is goed te herkennen aan het blad. Dit laat goed de parallelvormige nerven zien. In tegenstelling tot de bladeren van de Smalle weegbree (Plantago lanceolata) zijn de bladeren breed. Hij bloeit in Juni tot en met de herfst.

Verklaring Wetenschappelijke naam

Plantago komt van Planta pedis (Latijn) en betekent "voetzool" duidend op de gelijkenis van de bladeren met een voetzool. Persoonlijk zie ik dit niet, dus het verhaal hieronder heeft meer met de naamgeving te maken. Weegbree werd vanuit Europa door de hele wereld verspreid. De Indianen noemde het "De voetstap van de blanke", omdat het overal werd gevonden waar de Europeanen geweest waren.

Major komt van Magnus (Latijn) en betekent "groot", wat één van de verschillende soorten aan geeft. Het betreft hier niet de plant zelf maar het verschil in breedte van het blad.

Namen in andere talen

  • English: Greater Plantain
  • Français: Grand Plantain
  • Deutsch: Breit-Wegerich
  • Espanõl: Llantén mayor
  • Italiano: Piantaggine maggiore
  • Svenska: Groblad, gårdsgroblad
  • Norsk: Groblad
  • Dansk: Glat Vejbred

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Greater plantain. Dit betekent "grotere plantain". Het woord Plantain is de Engelse benaming voor weegbree. Het komt van de geslachtsnaam Plantago en is afgeleid van het Latijnse Planta Pedis dat "voetzool" betekent. Dit omdat men het plat tegen de bodem liggende blad met een voetzool vergeleek. Dit sloeg vooral op de Grote weegbree (Major betekent groot/breed) die met zijn brede bladeren algemeen langs wegen voorkomt. Deze soort werd de naamgever voor het gehele geslacht Weegbree, ook voor soorten met smallere bladeren zoals bijv. Smalle weegbree (Plantago lanceolata).

De Franse naam is Grand Plantain. Dit betekent "grote plantain/weegbree".

De Duitse naam is Breit-Wegerich. Breit betekent weer "breed", weer vanwege de bladeren. De naam Wegerich is afgeleid van het Oude Hoge Duitse woord Wegarih of het Midden Hoge Duitse Wegerich, dat weer vertaald kan worden met Wegbeherrscher. De afzettingen op paden werd ook uitgelegd dat de weegbree kan verhelpen tegen alles wat je kan overkomen op een pad, zodat (bv verstuikingen).

De Spaanse naam is Llantén mayor. Dit is de Spaanse benaming voor de Nederlandse naam, Grote plantaun/weegbree.

De Italiaanse naam is Piantaggine maggiore. Dit is de Italiaanse benaming voor de wetenschappelijke naam.

De Zweedse naam is Groblad: Dit betekent "heel blad". De plant werd vroeger veelvuldig gebruikt om te helen/genezen.

De Noorse naam is ook Groblad. Voor de betekenis zie de Zweedse naam.

De Deense naam is Glat Vejbred. Dit betekent "gladde weegbree". Een opvallende naam want de harige variant (plantago media) komt volgens mij niet voor in Denemarken. De andere vaak voorkomende Smalle weegbree heet trouwens Lancet-Vejbred.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, open plaatsen (pionier en tredplant) op vochtige tot matig droge, matig voedselrijke tot vaak voedselrijke, omgewerkte of betreden grond (alle grondsoorten).

Groeiplaats
Grasland (stukgetrapte plekken in weiland, uiterwaarden, speelvelden en belopen grasvelden), bermen, voetpaden, omgewerkte grond, bossen (lichte plekken op en langs bospaden), tussen straatstenen (o.a. tussen stoeptegels), ruderale plaatsen, recreatieterreinen, parken, akkers, zeeduinen (duinvalleien), waterkanten (o.a. langs kreken en drinkpoelen) en afgravingen.

Verspreiding

Nederland
Zeer algemeen.

Vlaanderen
Zeer algemeen.

Wallonië
Zeer algemeen.

Wereld
Alle werelddelen en klimaten. In de tropen met name  in gebergten.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Plantago major subsp. major

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's