Tragopogon pratensis subs. pratensis

Algemeen

Duidelijk te herkennen als een alleenstaande composiet met lang uitstekende omwindselbladen die tussen de kroonbladen uitsteken. Vaak is de Gele Morgenster duidelijk hoger dan bijvoorbeeld een Paardenbloem. Als de bloem niet bloeit zie je een soort platte diamantvormige knop. De uitgebloeide exemplaren zijn goed te herkennen aan een uitgebloeide "zaadbol" zoals bij een paardebloem alleen veel groter met duidelijk zichtbare parapluvormige zaden. De bladeren van deze plant zijn lang en smal in tegenstelling tot de meeste composieten.

Meestal zie je de Morgenster in de berm. Dit kan overal zijn, in een natuurgebied maar ook op een stukje gras bij een benzine pomp. Of in uw eigen tuin. Maar omdat hij een beetje lijkt op een Paardenbloem herkennen veel mensen hem niet. Want zeldzaam is hij niet.

Hij bloeit van Mei tot Juli (s 'morgens natuurlijk!).

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Wetenschappelijke naam

Tragopodon is afkomstig van Tragos (Grieks) en betekent "bok", en van Pogon (Grieks) en betekent "baard". Dit omdat het zaadpluis er baardachtig uit ziet (als dat van een bok)

Pratensis (Latijn) betekent "op de weide groeiend" . Maar deze plant is vaker te vinden langs spoor/weg bermen.

Namen in andere talen

  • English: Yellow goat's-beard, Jack-go-to-bed-at-noon
  • Français: Salsifis des prés
  • Deutsch: Wiesen-Bocksbart
  • Espanõl: Barba de Cabra, Salsifí de Prado
  • Italiano: Barba di becco comune
  • Svenska: Ängshaverrot
  • Norsk:
  • Dansk: Eng-gedeskæg

Verklaring Buitenlandse namen

Er zijn twee Engelse namen:

  1. Yellow goat's-beard: Dit betekent "gele geitenbaard". De nadruk ligt op de gele bloem want er bestaat ook een Paarse morgenster (Tragopogon porrifolius). Vaak valt deze plant uitgebloeid (zie ook het algemene verhaal) meer op dan in bloei. Dit effect is zo duidelijk dat deze naam in verschillende talen ook wordt gebruikt. Mede ook omdat de eerste wetenschappelijke hier naar verwijst.
  2. Jack-go-to-bed-at-noon: Dit betekent "Jack gaat s'middags naar bed". Dit verwijst naar een sprookje. De bloem (Jack) sluit s'middags zijn bladen en bloeit dus alleen s'morgens.

De Franse naam is Salsifis des prés: Salsifis wordt bij de derde Engelse naam uit gelegd. Salsifis betekent ook Schorseneer. De Gele morgenster lijkt erg veel op de Grote schorseneer (Scorzonera hispanica). Des prés betekent "van de weide".

De Duitse naam is Wiesen-Bocksbart: Dit betekent "weiland-boksbaard". Met Boksbaard wordt de sik van een bok/geit bedoeld.

De Spaanse naam is Barba de Cabra: Dit betekent "baard van een geit".

De Italiaanse naam is Barba di becco. Dit betekent "baard van een bok".

De Zweedse naam is  Ängshaverrot. Dit betekent "weidehaverwortel. Het is voor een deel te verklaren. Gele morgenster kwam nog wel eens tussen de haver voor en de wortels ervan werden soms gegeten.

De Deense naam is Eng-Gedeskæg. Dit betekent ook weer zoiets als"weide-geit baard".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, iets open tot grazige plaatsen op droge tot vochtige, matig voedselrijke, humushoudende, al of niet kalkhoudende grond.

Groeiplaats
Bermen, grasland (ruige grazige plaatsen, licht ruderaal grasland, vochtig, bemest grasland, hoge delen van uiterwaarden en hooiland), rivierdijken, langs spoorwegen, zeeduinen (ruderale plaatsen), plantsoenen en omgewerkte grond.

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen, maar zeldzaam in Drenthe en Zuidoost-Fryslân.

Vlaanderen
Vrij algemeen, maar zeldzamer in de Ardennen. Het meest in de duinen.

Wallonië
Vrij algemeen, maar zeldzaam in de Ardennen.

Wereld
Midden-Azië en het grootste deel van Europa. Ingeburgerd in Amerika en Nieuw-Zeeland.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Tragopogon pratensis subs. pratensis

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's