Typha latifolia

Algemeen

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Wetenschappelijke naam

Er zijn meerdere verklaringen voor de naam Typha:

  1. Typha is afgeleid van tiphos (Grieks) en betekent "moeras/plas", de natuurlijke groeiplaats van deze plant.
  2. Typha kan afkomstig zijn van typhe en betekent "kattestaart", naar de vorm van de bloeiwijze.
  3. Typha komt van typhein (Grieks of Latijn) en betekent "branden", naar de fakkelvormige bloeikolven/aren.
  4. typha is afgeleid van het woord typhos(Grieks) en betekent "rook" en heeft betrekking op de zwartachtig bruine kleur van de rijpe aar

Lati (Latijn) komt van Latitudo en betekent "breedte". De bladeren van deze plant lijken smal maar ze zijn breder dan die van de Kleine lisdodde (Typha angustifolia).

Namen in andere talen

  • English: Bulrush, Broadleaf cattail, Great reedmace
  • Français: Massette a larges feuilles
  • Deutsch: Breitblättriger Rohrkolben
  • Espanõl: Espadaña común
  • Italiano: Lisca maggiore 
  • Svenska: Bredbladigt kaveldun
  • Norsk: Brei dunkjevle
  • Dansk: Bredbladet Dunhammer

Verklaring Buitenlandse namen

Er zijn drie Engelse namen:

  1. Bulrush: De betekenis van het woord Bulrush is mij nog onbekend.
  2. Broadleaf cattail: Broadleaf betekent "breedbladig". In tegenstelling tot de Kleine lisdodde (Typha angustifolia) zijn de bladeren van deze plant iets breder. Cattail betekent "kattenstaart". Het grappige is dat wat in Nederland de Grote kattenstaart (Lythrum salicaria) is in Engeland een heel andere naam heeft. Wat mij betreft is de naam Kattenstaart voor deze plant meer terecht. Vooral in de herfst krijgen Lisdoddes een pluizig uiteinde dat veel weg heeft van een kattenstaart.
  3. great reedmace: Dit betekent "grote rietknots/staaf".

De Franse naam is Massette a larges feuilles. Massette betekent "voorhamer/sledgehamer". A large feuilles betekent "met grote bladeren. Dit heeft alles te maken met het uiterlijk. De complete plant met het cylindrische vruchthoofd heeft iets weg van de voorhamer. De grote/brede bladeren zeggen genoeg (zie de tweede Engelse naam).

De Duitse naam is Breitblättriger Rohrkolben. Breitblättriger betekent "breedbladige" en Rohrkolben betekent "riet bloeikolf".

De Zweedse naam is Bredkaveldun. Bredbladigt betekent "brede vruchthoofd". Kavel verwijst naar de cylindrische vruchthoofd van alle Lisdooddes en Dun verwijst naar de pluizige vruchten die met de bloei van dit vruchthoofd afvallen en wegwaaien. 

De Noorse naam is Brei dunkjevle. Letterlijk betekent dit "brede dons deegroller". Natuurlijk is dit een beetje een vreemd woord maar het geeft prima weer hoe de plant er uit ziet, brede bladeren, een zacht (zeker na de bloei!) cylindrisch vruchthoofd.

De Deense naam is Bredbladet Dunhammer. Dit betekent "breedbladige donshamer".

Ecologie & Verspreiding

Grote lisdodde staat in of langs zonnig, zelden licht beschaduwd, voedselrijk, stilstaand of langzaam stromend, stikstofrijk, matig zuur tot kalkhoudend water boven een bodem die uit allerlei grondsoorten kan bestaan. De overblijvende plant groeit in en langs sloten, vaarten, rivieren en poelen, in zand-, klei- en leemgroeven, op opgespoten grond, in pas ingepolderde terreinen en natte ruigten. Verder in voedselrijk geworden heidevennen en hoogveenputten, in rietland en moerasbossen en in ’s zomers droogvallende sloten. Het oorspronkelijke areaal van de soort omvat de gematigde streken van het Noordelijke-Halfrond en is elders ingevoerd. Nederland valt geheel binnen het verspreidingsgebied van het Europese deel van het areaal. Ze is algemeen in ons land. Het onderste deel van de stengel en de wortelstok zijn eetbaar en vroeger werd de plant voor talrijke zaken gebruikt, onder andere voor breeuwen, vlechtmateriaal, als vulling van kussens en matrassen, als lampenpit, brandstof en dakbedekking. Ook werd ze medisch aangewend tegen scheurbuik en voor bloedstelping en wondverzorging.

CC-BY-SA 3.0 René van Moorsel, 2015

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Typha latifolia

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's