Verbascum nigrum

Algemeen

Er komen in Nederland, op een paar best wel zeldzame soorten na, 6 soorten Toortsen (Verbascum) voor:

  • Mottenkruid (Verbascu blattaria) - Vrij zeldzaam
  • Stalkaars (Verbascum densiflorum) - Algemeen
  • Melige toorts (Verbascum lychnitis) - Zeldzaam
  • Zwarte toorts (Verbascum nigrum) - Algemeen
  • Keizerskaars (Verbascum phlomoides) - Algemeen
  • Koningskaars (Verbascum thapsus) - Algemeen 

Verklaring Wetenschappelijke naam

Verbascum is een verbastering van Barbatus (Latijn) en betekent "de baardige". Dit slaat op de wolachtige haren waarmee de bladeren, stengels en de meeldraden bezet zijn.

Nigrum is Latijn en  betekent "zwart". Dit wordt uitgelegd bij de Nederlandse naam.

Namen in andere talen

  • English: Dark mullein
  • Français: Molène noire
  • Deutsch: Schwarze Köningskerze
  • Espanõl:
  • Italiano: Verbasco nero
  • Svenska: Mörkt kungsljus
  • Norsk: Mørkkongslys
  • Dansk: Mørk Kongelys

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Dark mullein. Dark betekent natuurlijk "donker". De uitleg hiervoor is te vinden bij de Nederlandse naam.

De algemene Engelse naam voor een Verbascum soort is Mullein.  Er zijn twee mogelijke verklaringen voor dit woord:

  1. De naam komt van het Latijnse Mollis wat "zacht" betekent. Alle Verbacumsoorten hebben een zachte harige stengel en zachte harige bladeren.
  2. De naam is gerelateerd aan het Oud latijnse Malandrium. Hiermee wordt Malanders bedoeld, een veeziekte waarvoor Mullein een remedie voor was.

Voor de verspreiding van Verbascum nigrum in Engeland zie deze kaart

De Franse naam is Molène noire. Het woord Molène wordt hierboven uitgelegd. Noire betekent  "zwart".

De Duitse naam is Schwarze Köningskerze. Dit betekent "zwarte koningskaars". Elke Toorts heeft in Duitsland Köningskerze in de naam.

De Italiaanse naam is Verbasco nero. Dit is de Italiaanse benaming voor de volledige wetenschappelijke naam. Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. De hier genoemde naam kan ook nog varianten hebben.

De Zweedse naam is Mörkt kungsljus. Mörkt betekent  "donker". Kungsluljus is het Zweedse woord voor een Verbascumsoort. Elke Toorts heeft in Zweden Kungsljus in de naam.

Voor de verspreiding van Verbascum nigrum in Zweden zie deze kaart.

De Noorse en Deense naam is gelijk, Mørkkongslys/Mørk Kongelys.Mørk betekent "donker". Kongkys betekent "koningskaars".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, open tot grazige plaatsen op droge, matig voedselrijke, zwak zure tot kalkrijke grond (zand, leem, mergel, zavel en stenige plaatsen).

Groeiplaats
Bermen (o.a. bovenranden van bermgreppels), dijken, langs spoorwegen (spoorbermen en spoorwegterreinen), braakliggende grond (industrieterreinen), grasland (ruige plaatsen), zeeduinen, puin, enigszins ruderale plaatsen, ruigten (kalkrijke ruigten), rivierduinen (struwelen), akkers (akkerranden, met name in grasstroken langs akkers), bosranden, heggen en kapvlakten.

Verspreiding

Nederland
Plaatselijk vrij algemeen in het zuidoosten en midden van het land en vrij zeldzaam in het Hollandse duingebied. Elders veel zeldzamer.

Vlaanderen
Plaatselijk vrij algemeen in het ooosten. Elders vrij zeldzaam.

Wallonië
Vrij algemeen.

Wereld
Van Midden-Scandinavië, Midden-Engeland en de Pyreneeen tot in Centraal-Azië.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring

Verspreiding Verbascum nigrum

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's